SUYUN OTOİYONİZASYONU

Saf suyun elektrik akımını iletmediği bilinir, ancak çok hassas ölçü aletleriyle yapılan deneyler sonucunda suyun çok zayıf da olsa iletken olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, suyun çok az da olsa iyonlaşmış olması gerekmektedir.

Suyun kendi içinde iyonlaşmasına otoiyonizasyon ya da otoprotoliz denir.

H2O(s) + H2O(s) <=> H3O+(suda) + OH(suda)

Suyun iyonlaşma denklemine göre, su hem asit (proton veren) hem de baz (proton alan) karaktere sahiptir.

Tek başına asit ya da baz değildir, ANCAK asitlere karşı baz, bazlara karşı asit özelliği gösterir. Bu özellikteki maddelere amfoter (amfiprotik) maddeler denir.

Suyun İyonlaşma Dengesi:

2H2O(s) <=> H3O+(suda) + OH(suda)                             (H3O+ = H+)

Ya da basit şekilde,

H2O(s) <=> H+(suda) + OH(suda)

      

Su, saf sıvı olduğu halde, iki su molekülü birbiri içinde çözünmüş gibi davrandığından, derişimi var kabul edilir. Ancak çok az iyonlaşan madde olduğu için sabit değer olarak alınır.

KSU: Suyun iyonlaşma sabiti

  • 25°C’de KSU=1.10-14’tür.
  • Sıcaklık arttırıldığında, su daha çok iyonlaşır, KSU değeri artar.

25°C’de suyun iyonlaşma dengesi:

H2O(s) <=> H+(suda) + OH(suda)

25°C’de suda HCl çözünme dengesi:

Basit şekilde,

HCl(suda) <=> H+(suda) + Cl(suda)

HCl, suda çözündüğünde sudaki [H+] artar;

  • Sıcaklık sabit olduğu için KSU da sabit olduğuna göre,
  • [H+] artarken [OH] azalmıştır.

25°C’de suda NH3 çözünme dengesi:

NH3, suda çözündüğünde sudaki [OH] artar;

  • Sıcaklık sabit olduğu için KSU da sabit olduğuna göre,
  • [OH] artarken [H+] azalmıştır.

ÖZET:       *       [H+] = [OH] –> NÖTR ORTAM

*       [H+] > [OH] –> ASİDİK ORTAM

*       [H+] < [OH] –> BAZİK ORTAM