Sıcaklık artarsa,

  • Giren taneciklerin ortalama kinetik enerjileri artar.
  • Giren taneciklerin ortalama hızları artar.
  • Birim zamanda meydana gelen çarpışma sayısı artar.
  • Aktifleşme enerjisini aşan tanecik sayısı artar. (Aktifleşmiş kompleks sayısı artar.)
  • Hız sabiti “k”nin sayı değeri artar.
    • Tepkime hızı, girenlerin derişimi ve hız sabiti (k) ile değişir. (R = k.[Girenler])
    • Sıcaklık girenlerin derişimlerini etkilemediğine göre hız sabitini (k) etkilemektedir.

Tepkimeye giren maddelerin ürün verebilmeleri için enerjiye ihtiyaçları vardır.

Bir tepkimenin gerçekleşmesi için giren maddelerin taneciklerinin ulaşması gereken minimum enerji değerine AKTİFLEŞME (EŞİK) ENERJİSİ “Ea” denir.

Sıcaklık artırıldığında, aynı sürede aktifleşme enerjisini aşan tanecik sayısı da artar ve tepkime hızlanır.

Maxwell-Boltzmann Taneciklerin Kinetik Enerji dağılım eğrilerine bakacak olursak:

T2’de Ea’yı aşan tanecik sayısı daha fazla olduğuna göre, T2 daha yüksektir ve bu sıcaklıkta tepkime daha hızlı gerçekleşir.

Taneciklerin çarpışmalarının bir tepkime ile sonuçlanması için en az 2 şartın sağlanması gerekir:

Etkin çarpışma sırasında moleküller ürünlere dönüşmeden önce yüksek enerjili kısa ömürlü bazı tanecikleri (AKTİFLEŞMİŞ KOMPLEKSİ) oluştururlar.

Etkin çarpışma sırasında moleküller ürünlere dönüşmeden önce yüksek enerjili kısa ömürlü bazı tanecikleri (AKTİFLEŞMİŞ KOMPLEKSİ) oluştururlar.

  • Aktivasyon (aktifleşme) enerjisi düşük olan tepkimeler daha hızlı gerçekleşir.
  • Aktivasyon enerjisinin değeri daima pozitiftir.

Grafikteki T1 ve T2 sıcaklıklarında aktifleşme enerjisini aşan tanecik sayıları gösterilmiştir.

Buna göre,

I. T1 > T2’dir.

II. Tepkime T2’de daha hızlıdır.

III. Aktifleşme enerjisi T2’de daha yüksektir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yandaki grafiğe göre,

  • İleri tepkimenin aktifleşme enerjisi = ?
  • Tepkime entalpisi = ?
  • Geri aktifleşme enerjisi = ?
  • Aktifleşmiş kompleksin enerjisi = ?

  • İleri tepkimenin aktifleşme enerjisi = b – a
  • Tepkimenin entalpisi = – (a – c)
  • Geri aktifleşme enerjisi = (b – c)
  • Aktifleşmiş kompleksin enerjisi = b

Kimyasal Tepkimelerde Hız
Mekanizmalı Tepkimelerde Hız
Tepkime Hızına Etki Eden Faktörler
Derişimin Hıza Etkisi
Katalizörün Hıza Etkisi
Temas Yüzeyinin Hıza Etkisi