İYONİK BİLEŞİKLER

İYONİK BİLEŞİKLER

Değerlik Elektron Sayısı – Lewis yapısı

Bir atomun son katmanındaki toplam elektron sayısına değerlik elektron sayısı denir.

Değerlik elektronların atomların etrafında noktalar şeklinde gösterilmesine de LEWIS yapısı denir.  

Aşağıdaki tabloda A grupları elementlerinin Lewis yapıları gösterilmiştir.

Resim1 

Görüldüğü gibi değerlik elektron sayıları, grup numaralarını vermektedir.

Benzer biçimde değerlik elektron sayısına bakarak ilgili atomların yükseltgenme basamakları hakkında fikir sahibi oluruz.

Resim2

İyonlardan Bileşik Oluşumu:

Kimyasal tepkimelerde, verilen elektron sayısı (+ yük sayısı) alınan elektron sayısına (- yük sayısına) eşittir.

Örnek soru ve çözümü:

AlF3 bileşiğinin oluşumu;

13Al: 2 – 8 – 3 è Al atomu 3 elektron vererek Al+3 iyonunu oluşturur.

9F: 2 – 7 è F atomu 1 elektron alarak Fiyonunu oluşturur.

Görüldüğü gibi;     1 tane Al atomunun verdiği 3 elektronu,

  3 tane F atomu alabildiğinden;

AlF3 bileşiği oluşmuş olur.

Çaprazlama Kuralı:

Katyon ve anyonların yükseltgenme basamakları bulunur. Katyonun değerliğinin anyonun altına yazılması ve anyonun değerliğinin katyonun altına yazılması ve en sade biçimde sadeleştirilmesiyle oluşacak bileşiğin formülü bulunmuş olur. Bu olaya “Çaprazlama Kuralı” diyoruz. Çaprazlama yapılırken + ve – işaretler dikkate alınmaz.

Resim3    

  • Genellikle önce pozitif yüklü iyon yazılır. §

Örnek sorular ve çözümleri:

Soru 1: 4Be ve 16S atomları arasında oluşacak bileşiğin formülünü yazınız.

Çözüm:      4Be: 2 – 2 ve Be atomu 2 elektron vererek Be+2 iyonunu oluşturur.

                     16S: 2 – 8 – 6 ve S atomu 2 elektron alarak S-2 iyonunu oluşturur.

Be+2 S-2 = Be2S2 è BeS oluşur. (Metal-ametal bileşiklerinde, elementlerin sağ altlarındaki sayılar sadeleştirilir.) 

Soru 2: 11Na atomu ve SO4-2 iyonu arasında oluşacak bileşiğin formülünü yazınız.

Çözüm: 11Na: 2 – 8 – 1 şeklindedir, 1 elektron vererek 11Na+1 iyonunu oluşturur.

              Na+1       SO4-2 è Na2SO4 bileşiği oluşur.

Ödev Soruları

1. Aşağıda verilen elementler arasında oluşacak iyonik bileşiklerin formüllerini yazınız.

   a) 19K – 8O

   b) 20Ca – 16S

   c) 13Al – 17Cl

   d) 12Mg – 7N

2. Aşağıda verilen katyon ve anyonların oluşturduğu bileşiğin formülünü yazınız.

ATOM

Cl

S-2

SO4-2

CrO4-2

CO3-2

MnO4

N-3

PO4-3

Li+1

LiCl

Li2S

Li2SO4

Li2CrO4

Li2CO3

LiMnO4

Li3N

Li3PO4

Na+1

 

 

 

 

 

 

 

 

Be+2

 

 

 

 

 

 

 

 

Al+3

 

 

 

 

 

 

 

 

K+1

 

 

 

 

 

 

 

 

Mg+2

 

 

 

 

 

 

 

 

Fe+2

 

 

 

 

 

 

 

 

NH4+1

 

 

 

 

 

 

 

 

Pb+2

 

 

 

 

 

 

 

 

Pb+4