Bir maddenin belli bir sıcaklık ve basınçta belli bir çözücüde çözünebilen maksimum miktarına o maddenin çözünürlüğü denir.

Çözünürlük, çözücü içindeki maddenin doymuşluk oranını verir.

Çözünürlük Dengesi:    Katı bir maddenin sıvı bir çözücüdeki doygun çözeltisinde, o katının çözünme ve çökelme hızının eşit olduğu dinamik denge anıdır.

Çözünürlük Çarpımı:    Özellikle suda az çözünen tuzlar için kullanılan ve bu tuzların doygun çözeltilerindeki denge sabitine verilen addır.

  • XaYb(k) ⇔ aX+b(suda) + bY-a(suda) tepkimesi için,

XaYb tuzunun çözünürlük denge bağıntısı = Kçç (Çözünürlük çarpımı)

Aşağıda verilen iyonik katılar için suda çözünme denklemlerini ve çözünürlük çarpımı ifadelerini yazınız.

  • CaCO3
  • PbI2
  • CaCO3(k) ⇔ Ca2+(suda) + CO32-(suda)

Kçç = [Ca2+].[CO32-]

  • PbI2(k) ⇔ Pb2+(suda) + 2I(suda)

Kçç = [Pb2+].[I]2

Çözünürlük: Belli koşullarda belli miktarda çözücü içinde çözünebilen maksimum madde miktarıdır.

Molar Çözünürlük: 1 litre doymuş çözeltideki çözünen maddenin mol sayısıdır. Birimi mol/L ’dir.

Çözünürlük çarpımı bilinen iyonik bir katının sudaki çözünürlüğü denge bağıntısı kullanılarak hesaplanır:

Baryum karbonatın (BaCO3) 25°C’deki çözünürlük çarpımı 1,6×10-9dır. Buna göre BaCO3’ın bu sıcaklıktaki çözünürlüğü kaç mol/L’dir?

XY2 katısının belirli sıcaklıktaki çözünürlük çarpımı 32×10-9’dur.

Buna göre aynı sıcaklıkta 100 ml doygun XY2 çözeltisinde en fazla kaç mol katı çözünmüştür?

Suda çözünme denklemi AB2(k) ⇔ A2+(aq) + 2B(aq) şeklinde olan AB2 katısının t°C’de molar çözünürlüğü 1×10-4 olduğuna göre bu katının bu sıcaklıktaki çözünürlük çarpımı kaçtır?

Belirli sıcaklıkta doymuş Al(OH)3 çözeltisinde bulunan [OH] iyonu derişimi 3×10-9 mol/L’dir.

Buna göre, aynı sıcaklıkta Al(OH)3ʼin çözünürlük çarpımının değeri kaçtır?