Arrhenius Asit – Baz Tanımı

.

Sulu çözeltilerine,

  • hidrojen iyonu (H+) veren maddelere asit (HCl, HNO3, H2SO4, H3PO4, …),
  • hidroksil iyonu (OH) veren maddelere baz (NaOH, KOH, Mg(OH)2, Al(OH)3, …) denir.

Hidronyum (H3O+) iyonu: Asitlerin sulu çözeltilerinde H+ iyonu serbest halde bulunamaz, mutlaka bir su (H2O) molekülüyle etkileşir ve hidronyum (H3O+) iyonunu oluşturur.

HCl(g) + H2O(s) → H3O+(aq) + Cl(aq)                      ASİT

HNO3(g) + H2O(s) → H3O+(aq) + NO3(aq)                  ASİT

H2SO4(g) + 2H2O(s) → 2H3O+(aq) + SO4-2(aq)            ASİT

NaOH(k) + H2O(s) → Na+(aq) + OH(aq)                      BAZ

Ba(OH)2(k) + H2O(s) → Ba+2(aq) + 2OH(aq)              BAZ

 

Bronsted-Lowry Asit – Baz Tanımı

.

Proton (H+) veren madde = ASİT

Proton (H+) alan madde = BAZ

NH3(g)          +       H2O(s)         ⇔     NH4+(suda)     +       OH(suda)

Baz 1                       Asit 2                    Asit 1                         Baz 2

Bu tepkimede 1 ile numaralandırılan NH3 ve NH4+ ve 2 ile numaralandırılan H2O ve OH çiftleri konjuge asit – baz çiftleridir.

Konjuge (eşlenik) asit-baz çifti: Aralarında 1 H farkı bulunan ve birbirine dönüşebilen tanecik çiftidir.

Aşağıdaki tepkimelerde yer alan maddeleri Bronsted-Lowry’ye göre asit veya baz olarak tanımlayıp, bu tepkimelerdeki konjuge asit-baz çiftlerini belirtiniz.

  1. HCO3 + H2O ⇔ H3O+ + CO3-2
  2. HCN + H2O ⇔ CN + H3O+
  3. HSO4 + H2O ⇔ OH + H2SO4

1. HCO3 + H2O ⇔ H3O+ + CO3-2

Asit 1      Baz 2     Asit 2    Baz 1

2. HCN + H2O ⇔ CN + H3O+

Asit 1    Baz 2    Baz 1    Asit 2

3. HSO4 + H2O ⇔ OH + H2SO4

Baz 2       Asit 1    Baz 1    Asit 2

Bronsted - Lowry asit-baz tanımına göre,

  • Asitler, 1 proton (H+) verince konjuge bazına
  • Bazlar da 1 proton (H+) alınca konjuge asidine

dönüşür.

1. Aşağıdaki asitlerin konjuge bazlarını yazınız.

    • HClO4
    • HNO2
    • H2CO3
    • H2SO4

2. Aşağıdaki bazların konjuge asitlerini yazınız.

    • S-2
    • NO3
    • HSO3
    • CN-1

1. Aşağıdaki asitlerin konjuge bazlarını yazınız.

    • HClO4 → ClO4
    • HNO2 → NO2
    • H2CO3 → HCO3
    • H2SO4 → HSO4

2. Aşağıdaki bazların konjuge asitlerini yazınız.

    • S-2 → HS
    • NO3 → HNO3
    • HSO3 → H2SO3
    • CN-1 → HCN